| ↔ poprzedni punkt |
Twierdzenie (kryterium Leibniza)
Jeżeli ciąg (an) jest nierosnący oraz ![]()
to szereg naprzemienny
jest zbieżny.
Przykład
Pokażemy, że szereg
jest zbieżny. Jest to szereg naprzemienny, gdzie
Zatem ciąg (an) jest nierosnący. Spełnione są założenia kryterium Leibniza, więc szereg jest zbieżny.
Pytanie kontrolne 2.9
Wykaż, że szereg
jest zbieżny.
Przykład
Szereg
jest zbieżny na mocy kryterium Leibniza. Ponadto, ponieważ szereg

także jest zbieżny, więc szereg
![]()
jest zbieżny bezwzględnie.
Twierdzenie (o zbieżności szeregu bezwzględnie zbieżnego)
Jeśli szereg jest zbieżny bezwzględnie, to jest on zbieżny.
Uwaga
Twierdzenie odwrotne nie jest prawdziwe.
Przykład
Szereg
jest zbieżny na mocy kryterium Leibniza, natomiast nie jest zbieżny bezwzględnie, gdyż szereg modułów jego wyrazów, równych ⎮
(−
1)n+1/n ⎮
= 1/n, jest szeregiem harmonicznym, więc rozbieżnym.
Przykład
Zbadamy zbieżność szeregu
.
Rozważmy szereg utworzony z bezwzględnych wartości wyrazów badanego szeregu, czyli szereg

dla którego zastosujemy kryterium porównawcze. Dla każdego naturalnego n

więc szereg
jest zbieżny, gdyż zbieżny jest szereg Dirichleta
![]()
czyli szereg
jest zbieżny bezwzględnie, zatem jest też zbieżny na podstawie ostatniego twierdzenia.
Pytanie kontrolne 2.10
Wykaż, że szereg
jest zbieżny.
Przykład
Wykażemy, że szereg
jest zbieżny dla każdej liczby x.
Na mocy twierdzenia o zbieżności szeregu bezwzględnie zbieżnego wystarczy wykazać zbieżność bezwzględną badanego szeregu dla dowolnego x, to znaczy zbieżność szeregu

Rozważmy dwa przypadki:


Stąd na podstawie kryterium d'Alemberta szereg
jest zbieżny.
Zatem szereg
jest zbieżny bezwzględnie dla ![]()
Jest więc zbieżny dla wszystkich liczb rzeczywistych x.
Poniższe twierdzenie ilustruje zastosowanie szeregów liczbowych.
Twierdzenie
Dla każdej liczby x


Przykład
Niech x > 0. Wykorzystując twierdzenie pokażemy, że
Liczba ex jest sumą szeregu :

gdzie A(x) > 0, ponieważ wszystkie wyrazy 2-ej reszty szeregu o wyrazach xn / n! są dodatnie przy x > 0.
Z powyższych równości otrzymujemy
![]()
Pytanie kontrolne 2.11
Czy jest zbieżny szereg
![]()
| ↔ poprzedni punkt |